ادامه گزارش Debra A. Valentine مشاور ارشد کميسيون تجارت فدرال آمريکا[1] در ارتباط با طرح‌هاي هرمي ارائه شده در سمينار صندوق بين‌المللي پول[2] در ارتباط با امور قانوني جاري موثر بر بانکداري مرکزي

...
دسيسه‌هاي هرمي در دهه 1990
در دهه 1990 تغييرات بسيار مهمي در بهبود قانون بوجود آمد. پس از اينكه كميسيون موارد هرمي جديدي را تحت تعقيب قرارداد، با ادعاي بسياري از مدافعان مبني بر بي گناه بودنشان مواجه شد. آنها ادعا مي‌كردند كه همان تضمين‌ها را در كارشان داشته‌اند، سياست بازخريدکالاها، قانون 70 درصد و قانون 10 مشتري، كه همگي در Amway قابل قبول بودند. علي رغم اين، يک تصميم دادگاه بازرسي به نام شرکت Webster. Omnitrition Int'l.[3]، مشخص نمود كه تضمين‌هاي Amway نمي‌تواند هر برنامه بازاريابي را از فريب و کلاهبرداري مصون کند. دادگاه مشخص کرد که قانون 70 درصد و قانون 10 مشتري بدون معني خواهد شد، اگر کميسيون بر مبناي مجموع فروش عمده توزيع‌کننده (که فقط به اعضاي جذب شده جديد مي‌فروشد) پرداخت شود.[4] علاوه بر اين دادگاه مشخص کرد که سياست بازخريد کالاها تنها در صورتي که واقعاً اجرا شود، يک سياست مؤثر خواهد بود[5].
همچنان که موارد جديد در دهه 1990 باعث بهبود قانون مي‌شدند، تغييرات سريعي در بازاريابي‌ها هم داده مي‌شد. دسيسه‌هاي هرمي براي انتقام جويي بازگشتند. شبيه بيشتر فعاليت‌هاي اقتصادي ناسالم، حقه‌ها و کلاهبرداري در تغيير بودند، و دسيسه‌هاي هرمي جديد که نشانه‌ها و مشکلات هرمي دهه 1970 را نداشتند، از نسل جديد مشتري‌ها و مروجان بهره‌برداري کردند. همچنين، جهاني سازي اقتصادي اجازه داد تا دسيسه‌هاي هرمي به خارج نيز رخنه کنند. دسيسه‌هاي هرمي خاک حاصلخيري را در بازارهاي اقتصادي در حال تشکيل که قبلاً با اين مشکلات و حقه‌ها آشنا نبودند، يافتند.[6] بعنوان مثال، در آلباني، سرمايه‌گذارها نزديک به يک ميليارد دلار را در چندين دسيسه هرمي ريختند، که با حدود 43 درصد از توليد ناخالص داخلي اين کشور برابر بود.[7]
شايد در آمريکا هيچ چيز به اندازه بازاريابي اينترني در رشد دسيسه‌هاي هرمي نقش نداشته است. معرفي تجارت الكترونيك به موسسان شياد اجازه داد كه با سرعت بتوانند قربانيان زيادي در سراسر جهان پيدا كنند. يك مؤسس كلاهبردار مي‌تواند فقط با پرداخت ماهانه 30 دلار و يا كمتر بعد از خريد يك كامپيوتر و يك مودم يك سايت در شبكه جهاني اينترنت بسازد و يا بدست آورد‏، و دست به دامان هر فردي در جهان که به اينترنت دسترسي دارد، شود. فعالان دسيسه‌هاي هرمي با فرستادن پيام‌هايي در گروه‌هاي خبري خاص، بر روي مخاطبان خود هدف‌گيري کنند. بعلاوه از طريق e-mail در اينترنت، که به «spam» مشهور است، فعالان هرمي مي‌توانند در بازاريابي نفر به نفر با هزينه‌اي کم حضور يابند. هرچند كه ممكن است اجاره كردن يك ليست پستي و فرستادن كارتهاي پستال 10 سنتي به اعضا بالقوه صدها يا هزارها دلار هزينه داشته باشد، ولي تنها با قسمتي از آن مي‌توان يک e-mail را براي افراد مختلف جامعه فرستاد. شما مي‌توانيد 1 ميليون آدرس e-mail را در اينترنت به قيمت 11 دلار بدست آوريد و هيچ هزينه پستي نپردازيد.[8]
مجريان قوانين كنوني كميسيون تجارت فدرال سعي مي‌كند كه اين موج جديد در دسيسه‌هاي هرمي را پاسخ دهد. در سال اخير(1998) کميسيون 8 مورد عليه دسيسه‌هاي هرمي آورده[9] كه 6 مورد از آنها همراه با استفاده از بازاريابي اينترنتي بوده است. يک مورد اخير، کميسيون تجارت فدرال در مقابل شرکت FutureNet، بسيار آموزنده است. چرا که بوضوح امکان سؤ استفاده از تکنولوژي‌هاي پيشرو و صنايع جديد را نشان مي‌دهد. FutureNet با ارائه دليل بيان مي‌کرد، با پرداخت 194 تا 794 دلار سرمايه‌گذاري مي‌توانيد بين 5000 تا 125000 دلار در ماه، بعنوان توزيع‌کنندگان وسايل دسترسي به اينترنت همچون WebTV، بدست آوريد. FTC اقامه دعوي کرد که درآمد FutureNet صحيح نبوده، چرا که در واقع يک دسيسه هرمي را اداره مي‌کرده است. همزمان با اقامه دعوي، بازرسان FTC متوجه شدند که FutureNet شروع به فروش سهام الکترونيکي هم کرده است. کميسيون متوجه شد يک اخلال اقتصادي شدو به همين دليل اموال مدافعان را مصادره کرد. و با کمک دو مأمور مستقل و همکاري مدافعان يک ميليون دلار را تسويه کرد. براي تسويه لازم بود که يک ميليون دلار را به مشتري‌ها بازگرداند و آنها را از هرگونه فعاليت بيشتر هرمي از هر نوعي منع کند، همچنين لازم شد تا تعهد دهند که در هيچ نوع بازاريابي شبکه‌اي فعاليت نخواهند کرد.

جمع‌بندي
همچنان که ما دسيسه‌هاي هرمي را تحت پيگرد قرار مي‌دهيم، سعي‌مان اين خواهد بود که تلاشهايمان را هم‌جهت با اجراي قانون در کشور شما بکنيم. کاملاً واضح است که با توسعه کلاهبرداري‌ها فراتر از مرزها و از طريق web بدين معني است که هيچ آژانس يا هيچ کشوري نمي‌تواند به تنهايي و بطور موثري برخورد کند. ما بايد کاملآً هوشيار باشيم تا از درستي بازارهايمان و سرمايه‌هاي مشتريانمان حفاطت کنيم.

پاورقي‌ها
1- The U.S. Federal Trade Commission (FTC)
2- International Monetary Fund (IMF)
3- 79 F.3d 776, 781-82(9th Cir.1996), cert. denied, 117 S Ct. 174, U.S (1996)
4- ق. ص. 783
5- ق. ص. 783-784
6- Tom Hundley, Always Poor, Albanians Go for Broke, Chicago Tribune, Feb 11, 1997 at 18
7- ق.، براي بررسي تاثيرات دسيسه‌هاي هرمي و پونزي بر بازار بيمه کشور‌هاي اروپاي شرقي ر. ک. Int'l Chamber of Commerce, Pyramids Sales of insurance policies condemned, Business World, July 9, 1997
8- Ram Avrahami, FTC Workshop on Consumer Information Privacy, Transcript of June 12, 1997 at 107
9- FTC v. Affordable Media(1998)
FTC v. FutereNet, Inc.(1998)
FTC v. Cano(1997)
FTC v. Jewelway Int'l Inc.(1998)
FTC v. World Class Network Inc.(1997)
FTC v. Mentor Network Inc.(1996)
FTC v. Global Assistance Network for Charities(1996)
FTC v. Fortuna Alliance(1996)