یکی از ادعاهای مروجان و طرفداران بازاریابی شبکهای این است که این نوع فعالیتها در کشورهای پیشرفته، مثلاً امریکا، قانونی است و بخش عمدهای از بازاریابیها به صورت شبکهای (مشابه گلدکوئست، گلدماین و مانند آنها) انجام میشود. نوشته حاضر متن و ترجمه بیانیه کمیسیون فدرال تجارت ایالات متحده امریکا (FTC) در سال ۲۰۰۰ میلادی در مورد MLM (بازاریابی چندسطحی) است. در این بیانیه تحت شرایطی این نوع بازاریابی قانونی شناخته شده است ولی اگر به این شرایط توجه کنید میبینید که نه تنها هیچ کدام از آنهایی که در کشور ما فعالیت میکنند مصداق آن نیستند بلکه هیچ بازاریابی چندسطحی، با بیش از یک سطح نیز قانونی شمرده نمیشود! برای اثبات این ادعا کافیست به قسمت زیر توجه کنید: «از هرگونه طرحی که شامل پرداخت پورسانتها برپایه به استخدام درآوردن توزیعکنندگان اضافی میشود بپرهیزید.» یعنی این بیانیه تنها حالتی را قانونی میداند که مشتریها برای فروش کالا یا خدمات به دیگران حقالزحمه دریافت کنند و نه برای وارد کردن توزیعکنندگان جدید. در این بیانیه به این نکته نیز اشاره شده است که فروش یک جنس یا ارایه خدمات در یک شبکه دلیل قانونی بودن آن نیست: «کالاها و خدمات مربوط، از ویتامینها گرفته تا کرایه اتومبیل ارایه میشود تا طرحها را قانونی جلوه دهند.» سعی کردهام در ترجمه بسیار دقیق باشم ولی از خوانندگان گرامی میخواهم در صورت مشاهده هر اشتباه کوچک یا بزرگ، در همین قسمت تذکر دهند. آدرس اینترنتی بیانیه:
http://www.ftc.gov/bcp/conline/pubs/alerts/pyrdalrt.htm
The Bottom Line About Multilevel Marketing Plans
ماهیت طرحهای بازاریابی چندسطحی
Multilevel or "network" marketing plans are a way of selling goods or services through distributors. These plans typically promise that if you sign up as a distributor, you'll receive commissions - for your sales and those of the people you recruit to become distributors. These recruits sometimes are referred to as your "downline."
طرحهای بازاریابی چندسطحی (Multilevel) یا شبکهای (Network) راهی برای فروش کالاها یا خدمات از طریق توزیعکنندگان است. این طرحها نوعاً وعده میدهند که اگر شما به عنوان یک توزیعکننده ثبتنام کنید، پورسانتهایی را برای فروش و افراد دیگری که به خدمت میگیرید تا به توزیعکننده تبدیل شوند دریافت خواهید کرد. این کارمندها گاهی به عنوان «زیرمجموعه» شما نسبت داده میشود.
Some multilevel marketing plans are legitimate. However, others are illegal pyramid schemes. In pyramids, commissions are based on the number of distributors recruited. Most of the product sales are made to these distributors - not to consumers in general. The underlying goods and services, which vary from vitamins to car leases, serve only to make the schemes look legitimate.
برخی از طرحهای بازاریابی چندسطحی قانونی هستند. هرچند، برخی دیگر طرحهای هرمی (pyramid schemes) غیرقانونیاند. در طرحهای هرمی پورسانتها برپایه تعداد توزیعکنندگان به خدمت گرفته شده است. عموماً بیشترفروش محصول به این توزیعکنندگان است نه به مصرفکنندگان. کالاها و خدمات مربوط، از ویتامینها گرفته تا کرایه اتومبیل ارایه میشود تا طرحها را قانونی جلوه دهند.
Joining a pyramid is risky because the vast majority of participants lose money to pay for the rewards of a lucky few. Most people end up with nothing to show for their money except the expensive products or marketing materials they're pressured to buy.
پیوستن به یک هرم پرمخاطره است زیرا اکثریت افراد شرکتکننده پول خود را از دست میدهند تا اقلیتی خوششانس به سود برسند. بیشتر افراد کار خود را بدون هیچ اثری از پولهایشان به پایان میبرند مگر کالاها و وسایل بازاریابی گران قیمتی که مجبور شدهاند بخرند.
If you're thinking about joining what appears to be a legitimate multilevel marketing plan, take time to learn about the plan. What's the company's track record? What products does it sell? Does it sell products to the public-at-large? Does it have the evidence to back up the claims it makes about its product? Is the product competitively priced? Is it likely to appeal to a large customer base? How much is the investment to join the plan? Is there a minimum monthly sales commitment to earn a commission? Will you be required to recruit new distributors to earn your commission?
اگر شما در فکر پیوستن به یک طرح بازاریابی چندمرحلهای به نظر قانونی هستید، وقتی را برای شناسایی آن طرح صرف کنید. شرکت چه گذشتهای داشته است؟ چه کالاهایی را میفروشد؟ آیا کالاهایش به مقدار زیاد در بین عامه فروش دارد؟ آیا شرکت مدرکی برای اثبات ادعاهای خود درباره کالاهایش دارد؟ آیا کالا به صورت رقابتی قیمتگذاری شده است؟ آیا شرکت شمار زیادی مشتری دارد؟ چه قدر باید سرمایهگذاری کنید تا به طرح بپیوندید؟ آیا الزامی برای حداقل فروشهای ماهیانه برای کسب یک پورسانت وجود دارد؟ آیا از شما خواسته میشود برای گرفتن پورسانت توزیعکنندگان جدیدی را به خدمت بگیرید؟
Be skeptical if a distributor tells you that for the price of a "start-up kit" of inventory and sales literature - and sometimes a commitment to sell a specific amount of the product or service each month - you'll be on the road to riches. Often consumers spend a lot of money to "build their business" by participating in training programs, buying sales leads or purchasing the products themselves. Too often, these purchases are all they ever see for their investments.
اگر توزیعکنندهای به شما میگوید «به قیمت «لوازم اولیه» فهرست موجودی و دستورالعمل فروش (”start-up kit” of inventory and sales literature)، و گاهی الزام برای فروش میزانی معین از کالا یا خدمات در هر ماه، در مسیر ثروتمند شدن قرار خواهید گرفت»، شک کنید. اغلب مصرفکنندگان پول زیادی را برای «پایهگذاری تجارتشان» با شرکت در برنامههای آموزشی، خرید دستورالعمل فروش یا خرید خود محصولات صرف میکنند. اغلب، این خریدها، از دید آنها تماماً برای سرمایهگذاریهایشان است.
Your Responsibilities
مسؤولیتهای شما
If you decide to become a distributor, you are legally responsible for the claims you make about the company, its product and the business opportunities it offers. That applies even if you're repeating claims you read in a company brochure or advertising flyer. The Federal Trade Commission advises you to verify the research behind any claims about a product's performance before repeating those claims to a potential customer.
اگر شما تصمیم دارید یک توزیعکننده شوید، قانوناً مسؤول ادعاهایی که در مورد شرکت، محصولاتش و فرصت شغلیای که پیشنهاد میکند هستید. همچنین در قبال تکرار ادعاهایی که در بروشور شرکت یا برگه تبلیغاتی میخوانید مسؤولید. کمیسیون فدرال تجارت (The Federal Trade Commission) به شما توصیه میکند برای هرگونه ادعایی در مورد یک کالا، پیش از تکرار آن ادعا برای یک مشتری بالقوه، تحقیق کنید.
In addition, if you solicit new distributors, you are responsible for the claims you make about a distributor's earnings potential. Be sure to represent the opportunity honestly and avoid making unrealistic promises. If those promises fall through, remember that you could be held liable.
بهعلاوه، اگر توزیعکنندگان جدیدی را جذب میکنید، مسؤول ادعاهایی هستید که درباره درآمد بالقوه یک توزیعکننده میکنید. مطمئن شوید که فرصت شغلی را صادقانه معرفی میکنید و از دادن وعدههای واهی بپرهیزید. به خاطر داشته باشید اگر آن وعدهها اتفاق نیفتد، ممکن است مسوول شناخته شوید.
Evaluating a Plan
ارزیابی یک طرح
The FTC suggests that you use common sense when evaluating a multilevel marketing opportunity and consider these tips as you make your decision:
FTC پیشنهاد میکند وقتی فرصت بازاریابیای چند سطحی را ارزیابی میکنید عقل سلیم خود را به کار ببندید و برای تصمیمگیری این نکات را در نظر بگیرید:
1. Avoid any plan that includes commissions for recruiting additional distributors. It may be an illegal pyramid.
1. از هرگونه طرحی که شامل پرداخت پورسانتها برپایه به استخدام درآوردن توزیعکنندگان اضافی میشود بپرهیزید. احتمالاً یک طرح هرمی غیرقانونی است.
2. Beware of plans that ask new distributors to purchase expensive products and marketing materials. These plans may be pyramids in disguise.
2. از طرحهایی که از توزیع کنندگان جدید درخواست خرید کالاها و ابزار بازاریابی با قیمت گران میکنند برحذر باشید. این طرحها احتمالاً طرحهای هرمی تغییرقیافهداده هستند.
3. Be cautious of plans that claim you will make money through continued growth of your downline, that is, the number of distributors you recruit.
3. در برخورد با طرحهایی که ادعا میکنند شما با رشد زیرمجموعه خود، یعنی تعداد توزیعکنندگانی که به خدمت میگیرید، پولسازی میکنید محتاط باشید.
4. Beware of plans that claim to sell miracle products or promise enormous earnings. Ask the promoter to substantiate claims.
4. از طرحهایی که ادعا میکنند محصولات معجزهآسا میفروشند یا وعده درآمد هنگفت میدهند اجتناب کنید. از مروج طرح بخواهید ادعاهایش را ثابت کند.
5. Beware of shills - "decoy" references paid by a plan's promoter to lie about their earnings through the plan.
5. مراقب در دام افتادن در طرحهایی که در آن به اعضا پول داده میشود تا در مورد درآمدشان از طرح، اغراق کنند، باشید.
6. Don't pay or sign any contracts in an "opportunity meeting" or any other pressure-filled situation. Insist on taking your time to think over your decision. Talk it over with a family member, friend, accountant or lawyer.
6. در جلسات یا هرگونه موقعیت تحت فشار پولی نپردازید و از امضای هر قراردادی خودداری کنید. برای گرفتن زمانی برای تصمیمگیری اصرار کنید. با اعضای خانواده، دوستان، حسابداران یا حقوقدانان مشورت کنید.
7. Do your homework! Check with your local Better Business Bureau and state Attorney General about any plan you're considering - especially when the claims about the product or your potential earnings seem too good to be true.
7. وظایف خود را انجام دهید! با دایره محلی تجارت برتر (local Better Business Bureau) و با وکیل امین ایالت خود در مورد هر تجارتی که در نظر دارید مشورت کنید، مخصوصاً وقتی ادعا در رابطه با محصولات یا درآمد بالقوه بیش از آن است که واقعی به نظر برسد.
8. Remember that no matter how good a product and how solid a multilevel marketing plan may be, you'll need to invest sweat equity as well as dollars for your investment to pay off.
8. به یاد داشته باشید که تفاوتی نمیکند کالا تا چه حد خوب باشد و تا چه حد یک طرح بازاریابی چندسطحی قابل اعتماد باشد، شما باید به اندازه دلارهای سود حاصل از سرمایهگذاری، عرق بریزید. (نابرده رنج گنج میسر نمیشود!)
The FTC works for the consumer to prevent fraudulent, deceptive and unfair business practices in the marketplace and to provide information to help consumers spot, stop and avoid them. To file a complaint or to get free information on consumer issues, visit www.ftc.gov or call toll-free, 1-877-FTC-HELP (1-877-382-4357); TTY: 1-866-653-4261. The FTC enters Internet, telemarketing, identity theft and other fraud-related complaints into Consumer Sentinel, a secure, online database available to hundreds of civil and criminal law enforcement agencies in the U.S. and abroad.
FTC برای ممانعت از ورود مشتریان در فعالیتهای کلاهبردارانه، فریبنده و تجارتهای ناعادلانه فعالیت کرده و برای مشتریان اطلاعات لازم را برای شناسایی، توقف و پیشگیری آنها فراهم میکند. برای طرح شکایت و یا سایر اطلاعات رایگان مخصوص مشتریان، به نشانی اینترنتی www.ftc.gov مراجعه کرده و یا با شماره 1-877-FTC-HELP (1-877-382-4357); TTY: 1-866-653-4261 به صورت رایگان تماس بگیرید. FTC کلیه شکایات مربوط به اینترنت، تجارت تلفنی، دزدی هویت و سایر شکایات کلاهبرداری را وارد Consumer Sentinel میکند که بانک اطلاعاتی ایمن و online برای صدها دفتر اجرای قانون شهری و جنایی در امریکا و خارج آن است.
ترجمه: امید نقشینه ارجمند
صفحه اصلي
مقالات حقوقی:
