در مورد گلدكوئست و فعالیت در آن می‌توان از زاویه‌های مختلف بحث كرد و نشان داد این فعالیت به ظاهر اقتصادی چه معایبی دارد: 1. این نوع فعالیت از ابداعات عصر اینترنت نیست و سابقه آن، آن هم به عنوان یك كلاه‌برداری هوشمندانه، دست‌كم به حدود یك قرن پیش و شیادی یك دوچرخه‌فروش در روسیه تزاری برمی‌گردد. نگاه كنید به
http://nms.ir/index.php?action=show_news&news_id=5
2. فعالیت‌های مشابه گلدكوئست در كشورهای پیش‌رفته، مثلاً امریكا، غیرقانونی است. نگاه كنید به
http://nms.ir/index.php?action=show_news&news_id=72
3. این كار بازاریابی نیست بلكه بازارسازی است. نگاه كنید به
http://nms.ir/index.php?action=show_news&news_id=17
4. این كار برخلاف آن‌چه گفته می‌شود موجب حذف واسطه‌ها نمی‌شود بلكه در واقع موجب افزایش واسطه‌ها و حذف مشتری‌ها می‌شود! نگاه كنید به
http://nms.ir/index.php?action=show_news&news_id=17
5. این كار تجارت نیست بلكه نوعی قمار مدرن است. نگاه كنید به
http://nms.ir/index.php?action=show_news&news_id=16
6. بازار این فعالیت دیر یا زود اشباع می‌شود؛ درخت دودویی گلدكوئست پس از هر مرحله دو برابر می‌شود و جمعیت جهان هر 48 سال! نگاه كنید به
http://nms.ir/index.php?action=show_news&news_id=104
7. در این كار قطعاً بیش از 90 درصد اعضاء ضرر می‌كنند و كم‌تر از 2 درصد ممكن است در مجموع 5000 دلار پورسانت بگیرند. این اتفاقات اجتناب‌ناپذیر است حتی اگر اعضاء به بهترین صورت ممكن فعالیت كنند. نگاه كنید به
http://nms.ir/index.php?action=show_news&news_id=22
من فقط به فکر خودم هستم! سود می‌کنم یا نه؟!
برخی پس از این‌كه به نكات بالا پی ببرند دیگر به سراغ گلدكوئست نخواهند رفت ولی گروهی این طور نیستند و می‌گویند: «سرنوشت دیگران، قوانین كشور و احكام شرعی برای من مهم نیست. فقط می‌خواهم بدانم آیا من در این كار سود خواهم كرد یا نه؟»
اكنون قصدم این است كه تا حدی پاسخ سؤال این گروه را بدهم. روی سخنم به‌ویژه با كسانی است كه زیرمجموعه‌های زیادی ندارند و یا هنوز وارد این بازی نشده‌اند و می‌خواهند در این مورد عاقلانه تصمیم بگیرند.
نگاهی به درخت دودویی مشتریان گلدکوئست
در ابتدا به چند نكته ساده توجه كنید. یك درخت دودویی دل‌خواه، منظم یا نامنظم، رسم كنید. رئوسی این درخت سه نوع است: رئوسی كه راست و چپ آن‌ها تكمیل شده است، رئوسی كه یك طرف آن‌ها تكمیل شده است و رئوسی كه هیچ رأسی زیرشان نیست. تعداد این سه دسته را بشمارید و مشاهده كنید كه تعداد رئوس گروه سوم دقیقاً یكی بیش‌تر از تعداد رئوس گروه اول است. این قانون همیشه صادق است. به زبان گلدكوئستی، تعداد كسانی كه موفق به پیدا كردن هیچ مشتری‌ای نشده‌اند یكی بیش‌تر از تعداد كسانی است كه به تعادل یك‌ویك رسیده‌اند.
اكنون به تعداد بازوهایی كه هنوز تكمیل نشده‌اند توجه كنید؛ به ازای هر رأس از گروه دوم، یك بازو و به ازای هر رأس گروه سوم دو بازوی تكمیل‌نشده وجود دارد. مشاهده كنید كه تعداد كل بازوهای تكمیل‌نشده دقیقاً یكی بیش‌تر از تعداد كل رئوس درخت است. این قانون نیز همیشه صادق است. به زبان گلدكوئستی، یكی بیش‌تر از تعدادی كه الان عضو هستند، عضو جدید باید اضافه شود تا همه افراد كنونی دست‌كم به تعادل یك‌ویك برسند.

در هر درخت دودویی تعداد رئوسی كه تعادلشان دست‌كم یك است، كم‌تر از نصف، تعداد رئوسی كه تعادلشان دست‌كم سه است، كم‌تر از یك چهارم، تعداد رئوسی كه تعادلشان دست‌كم شش است، كم‌تر از یك هفتم، و تعداد رئوسی كه تعادلشان دست‌كم نه است، كم‌تر از یك دهم است. با رسم چند درخت مختلف درستی این موضوع را بررسی كنید. توجه كنید كه برای دریافت پنجاه دلار، دویست و پنجاه دلار، پانصد دلار، و هفتصد و پنجاه دلار پورسانت، باید، به ترتیب، به تعادل یك، سه، شش، و نه رسید.
تخمینی از وضعیت فعلی مشتریان گلدکوئست در ایران
آن‌چه تا كنون بیان شد، حقایقی قطعی هستند. به‌علاوه، با توجه به تخمینی كه از قیمت واقعی سكه دارم، تا شما به تعادل نه نرسید، ضرركرده محسوب می‌شوید. برای این كه بتوانم به سؤال اصلی جواب دهم باید آماری از وضعیت فعلی گلدكوئست و وضعیت جامعه داشته باشم. به دست آوردن چنین آماری به دلایلی از جمله پنهان‌كاری شركت و اعضایش كار مشكلی است. تخمین زده می‌شود كه در حال حاضر 500 هزار ایرانی عضو گلدكوئست‌اند. یكی از اعضای گلدكوئست برای این كه نشان دهد گلدكوئست با قدرت به كارش ادامه می‌دهد می‌گفت هر روز هزار نفر، عضو این شركت می‌شوند. من از میزان درستی این ادعا مطلع نیستم ولی برخی محاسباتم را بر پایه آن بنا می‌كنم. شما اگر به آمار معتبرتری دسترسی دارید آن را معیار قرار دهید و محاسبات را تكرار كنید تا بتوانید تصمیم درست‌تری بگیرید.
هنوز عضو نشده‌اید؟
طبق آن‌چه گفته شد در حال حاضر در حدود 250 هزار عضو با تعادل صفر و 500 هزار بازوی تكمیل نشده وجود دارد. به این 250 هزار نفر وعده داده شده است كه در طول یك یا دو ماه می‌توانید بازوی‌های خود را تكمیل كنید. واضح است كه كسانی كه موفق به این كار می‌شوند برخی در مدت كم‌تر و برخی در مدت بیش‌تر بازوهایشان را تكمیل می‌كنند، ولی زمان متوسط این موفقیت چقدر است؟ اگر روزی هزار نفر عضو شوند چند روز طول می‌كشد تا 500 هزار بازو تكمیل شود؟ جواب ساده است: 500 روز، یعنی بیش از یك سال و چهار ماه!
البته با افزایش جمعیت گلدكوئستی‌ها تعداد بازاریابان افزایش پیدا می‌كند و ممكن است تأثیر مثبتی بر روی تعداد ورودی‌ها بگذارد ولی باید توجه كنید كه بازاریابان جدید هیچ كمكی به تكمیل بازوهایی كه هنوز تكمیل نشده‌اند نمی‌كنند و برعكس فضای كار را برای آن‌ها تنگ‌تر خواهند كرد. نتیجه این كه هر چند در نگاه اول، وجود هزار نفر ورودی در هر روز حاكی از گسترش شبكه گلدكوئست است ولی با توجه به خیل عظیم بازاریابان این شركت وضعیت كنونی در واقع نشان‌دهنده اشباع بازار است، زیرا پیدا كردن دو نفر نه یك ماه كه به طور متوسط بیش از یك سال و چهار ماه طول می‌كشد! به این نكته نیز توجه كنید كه بعد از این مدت كار و تلاش به شما تنها 50 دلار خواهند داد!
برای رسیدن به 250 دلار، تعداد اعضاء باید چهار برابر شود و اضافه شدن 750 هزار عضو جدید به طور میانگین 750 روز یعنی دو سال و یك ماه به طول می‌انجامد! محاسبات مشابه نشان می‌دهد برای رسیدن به 500 دلار، اعضاء باید هفت برابر شوند و این اتفاق به 3 میلیون عضو جدید و در نتیجه بیش از 8 سال زمان نیاز است. تا این‌جا هنوز ضرر اولیه شما مرتفع نشده است و باید كمی دیگر تلاش كنید تا به 750 دلار پورسانت برسید. با توجه به این كه تنها یك دهم افراد موفق به دریافت 750 دلار پورسانت می‌شوند، باید منتظر این باشید كه 4 میلیون و 500 هزار عضو جدید وارد شبكه شوند: دوازده سال و نیم! به شما تبریك می‌گویم، با بیش از 500 دلار سرمایه‌گذاری و بعد از دوازده سال و نیم كار و تلاش، حدود 100 دلار كاسب شده‌اید! اگر این پول را در بانك می‌گذاشتید، بدون این كه كاری كنید و یا ریسكی متوجه شما باشد، با فرض تنها 20 درصد سود سالیانه سرما‌یه‌تان 9 برابر شده بود. (یك و دو دهم را به توان دوازده و نیم برسانید.)
پس از این محاسبات ساده ولی كمی طولانی به شمایی كه به عضویت در گلدكوئست دعوت شده‌اید پیشنهاد می‌كنم تحقیق كنید كه گلدكوئست، در مقطعی كه شما می‌خواهید وارد شوید، چند عضو دارد و روزانه چند عضو به آن اضافه می‌شود. البته فكر می‌كنم تعداد اعضاء در حدود همان 500 هزار نفر است ولی تعداد ورودی‌های روزانه حتی اگر به جای هزار نفر، ده هزار نفر هم باشد باز هم بهتر است پولتان را در بانك بخوابانید و مشغول شغل خود باشید، زیرا حتی با ده هزار ورودی در یك روز هم، باید حدود یك سال و چهار ماه كار كنید تا 750 دلار سود كنید و این یعنی به طور متوسط هر ماه كم‌تر از 45 هزار تومان!
اگر فكر می‌كنید پس از چند سال سخت بالاخره به سود رویایی‌ای خواهید رسید نیز در اشتباهید. تصور می‌كنید چند نفر در ایران دیر یا زود عضو گلدكوئست خواهند شد؟ این افراد همه زیرشاخه شما نخواهند شد، بلكه بین 500 هزار بازوی تكمیل نشده فعلی پخش خواهند شد، و در حالت واقع‌بینانه از هر 500 هزار نفر یكی نصیب شما خواهد شد.


اگر امیدوارید در نهایت 5 میلیون نفر وارد این بازی شوند، سهم شما حدود 10 نفر است و این یعنی رسیدن به تعادل 5 و دریافت كم‌تر از 500 دلار پورسانت.

اگر امیدوارید در نهایت 10 میلیون نفر وارد این بازی شوند، سهم شما حدود 20 نفر است و این یعنی رسیدن به تعادل 10 و دریافت كم‌تر از 1000 دلار پورسانت پس از 27 سال. (و اگر روزانه ده هزار نفر عضو شوند این اتفاق پس از دو سال و هشت ماه رخ می‌دهد.)

اگر امیدوارید در نهایت 30 میلیون نفر وارد این بازی شوند، سهم شما حدود 60 نفر است و این یعنی رسیدن به تعادل 30 و دریافت 2500 دلار پورسانت پس از 83 سال! (و اگر روزانه ده هزار نفر عضو شوند این اتفاق پس از هشت سال و سه ماه رخ می‌دهد.)
البته این محاسبات با این فرض است كه وضع از این كه هست بدتر نشود، كه به وضوح با زیاد شدن بازاریاب‌ها وضع بدتر و بدتر خواهد شد. فكر می‌كنم جمعیت انسان‌های نادانی كه در چنین اوضاعی وارد شبكه می‌شوند به زودی به انتها خواهد رسید. آیا شما می‌خواهید یكی از آن‌ها باشید؟! آیا حربه‌های مبتنی بر تحقیقات روان‌شناسی سران گلدكوئست ممكن است شما را هم خام كند؟ آیا آن‌ها می‌توانند با ارایه چند مورد موفق استثنایی، و سرپوش گذاشتن بر خیل عظیم كسانی كه ماه‌ها كار كرده‌اند و به چیزی نرسیده‌اند شما را فریب دهند؟
بدانید که کسی که شما را دعوت می‌کند، به احتمال زیاد به شما خواهد گفت که آن‌ها که موفق به انجام کار نشده‌اند غیراصولی بوده‌اند در حالی که شما کارتان درست است! مراقب هندوانه‌هایی که زیر بغلتان می‌گذارند باشید؛ مشابه همین‌ها را زیر بغل دیگرانی که امروز به آن‌ها غیراصولی می‌گویند هم گذاشته‌اند.
عضو شده‌اید ولی هنوز پورسانتی نگرفته‌اید؟
اكنون روی سخنم با شمایی است كه هنوز دو بازویتان تكمیل نشده است. باید قبول كنید كه حتی اگر سكه به دستتان برسد بیش از 500 دلار از كف داده‌اید. اگر فكر می‌كنید با شكایت از بالادستی‌تان به همه یا قسمتی از این پول می‌رسید، سعیتان را بكنید زیرا این راه از همه راه‌ها به پول نزدیك‌تر است! البته به احتمال زیاد كسی كه شما را وارد این ماجرا كرده از نزدیكانتان است و ترجیح می‌دهید دنبال شكایت نروید. بیش از 250 هزار نفر مانند شما هستند ولی طبق آن‌چه مراجع رسمی گفته‌اند تعداد شكایت‌ها تنها در حدود 3 هزار تاست.
با این وضع سؤال اصلی این است كه آیا باز هم برای پیدا كردن زیرمجموعه تلاش كنید یا نه؟ می‌دانم كه بالاسری‌ها و سران شركت لحظه به لحظه به شما امید می‌دهند و آرزوهایتان را پیش چشمتان می‌آورند تا با انرژی كار كنید ولی بد نیست چند لحظه فكرتان را آزادانه به كار بیندازید و عاقلانه‌تر تصمیم بگیرید.
آماری كه به آن اشاره كردم نشان می‌دهد كه برای گسترش زیرمجموعه باید به دنبال كم‌اطلاع‌ترین افراد جامعه بروید. در این صورت اجازه ندهید طعمه با غیر از گلدكوئستی‌ها مشورت كند. همین كه به او بگویید گلدكوئست 500 هزار عضو دارد و روزانه چند هزار عضو جدید به آن اضافه می‌شود او را قانع خواهد كرد كه اوضاع بسیار عالی است. البته طرفتان نباید بفهمد خود شما چه مدت به دنبال مشتری گشته‌اید و چند ساعت صرف این كار كرده‌اید. فرقی نمی‌کند طعمه‌تان کیست، باید به او بگویید که به خاطر توانایی‌هایش او را انتخاب کرده‌اید و اطمینان دارید که اگر طبق دستورات شرکت کار کند موفق خواهد
با این همه آمارها نشان می‌دهد كه برای رسیدن به 50 دلار باید بیش از یك سال كار كنید! پس در صورتی این كار را به شما پیشنهاد می‌كنم كه نتوانید با ادامه شغل اصلی خود به این پول برسید. مثلاً اگر شغلی دارید كه از آن هر ماه 50 هزار تومان كاسب می‌شوید، گلدكوئست و پولی که از دست داده‌اید را فراموش كنید و به آن برسید. بعید می‌دانم كسی كه توانسته قیمت سكه را بپردازد درآمدش از این مقدار كم‌تر بوده باشد! اگر هم پول سكه را قرض كرده‌اید به طرف بگویید سرتان را كلاه گذاشته‌اند. حتی اگر به خاطرش زندان بروید از این وضعی كه دارید بهتر است! البته امیدوارم كسی كه از او قرض كرده‌اید سخت‌گیری نكند.
موفق به دریافت پورسانت شده‌اید؟
در نهایت توصیه‌ای هم به كسانی دارم كه از این راه به سود رسیده‌اند. اگر پولی كه به دست آورده‌اید قابل ملاحظه نیست، بهتر است فعالیتتان را متوقف كنید زیرا در صورت ادامه فعالیت این خطر وجود دارد كه به عنوان كلاه‌بردار همین چند دلارتان را هم از دست بدهید. اجازه دهید زیرشاخه‌هایتان به کار ادامه دهند ولی خودتان زیاد درگیر نشوید.
ولی اگر پول خوبی به جیب زده‌اید هر چه سریع‌تر همه دارایی‌تان را نقد كنید و به خارج بروید. از آن‌جا می‌توانید با خیال راحت و از طریق سایت و وبلاگ و ای‌میل به افراد روحیه بدهید و آن‌ها را به فعالیت تشویق كنید. به یاد داشته باشید كه هر چند ممكن است مال‌باختگان دست به شورش و بلوا بزنند ولی چنین اتفاقی به هیچ‌وجه به نفع شما نیست زیرا وقتی آن‌ها را دستگیر كنند دیگر كسی برایتان كار نخواهد كرد. از یك طرف باید دولت را از به وجود آمدن شورش و بلوا بترسانید تا در برخورد با اعضای شبكه سست شود و از طرف دیگر باید اعضاء را به حفظ آرامش دعوت كنید. ای‌میل‌های سران شركت بسیار هوش‌مندانه است. همان‌ها را دست‌مایه قرار دهید. همیشه ایمان صد درصد به شركت را تبلیغ كنید. زحماتتان هدر نخواهد رفت زیرا با توجه به جایگاه شما در شبكه گلدكوئست، از هر هزار نفری كه وارد شبكه می‌شوند كسر قابل ملاحظه‌ای زیرشاخه شما محسوب می‌شوند. نوش جانتان!
ببخشید!
از این كه توصیه‌هایم با هم در تضاد هستند پوزش می‌خواهم. واقعیت این است كه بر خلاف آن‌چه در جزوات و سی‌دی‌های آموزشی گلدكوئست گفته می‌شود، منافع اعضای گلدكوئست در یك راستا نیست.
امید نقشینه ارجمند